Artykuły

  1. Błędy popełniane przez oceniających.

 

Najczęściej występujące błędy popełniane przez oceniających:

 

Błędy techniczne

  • Brak precyzyjnych celów, zasad i metod oceniania;
  • Brak klarownych kryteriów oceny
  • Brak przestrzegania ustalonych procedur;
  • Niedopracowane kryteria oceny, brak konsekwencji w stosowaniu przyjętych
  • Pośpiech w ocenie-brak namysłu, rozważenia wszystkich faktów
  • Odebranie osobie ocenianej możliwości samooceny i wymiany poglądów.

Błędy psychologiczne:

  • Efekt faworyzowania –np. pracowników lubianych przez oceniajacego
  • Efekt hierarchii – wyższe ocenianie osób, które stoją wyżej w hierarchii służbowej;
  • Efekt „aureoli” czyli  uogólnianie oceny pracownika przez pryzmat jednej cechy pozytywnej
  • Efekt Horna (efekt diabelski) – uogólnianie oceny pracownika przez pryzmat jednej cechy negatywnej
  • Efekt etykietowania -czyli pochopne przypisanie ludziom stałych cech, generalizowanie na podstawie pojedynczych zachowań;
  • Efekt podobieństwa –osoby podobne od oceniającego mogą zostać lepiej ocenione;
  • Efekt konfabulacji –oceniający może „uzupełniać luki pamięciowe” stereotypami
  • Konformizm – uleganie w ocenie wpływowi innych
  • Tendencja do uśredniania wyników
  • Zbytnia pobłażliwość w wydawaniu ocen; spowodowana np. chęcią niepogorszenia stosunków międzyludzkich
  • Zbytnia surowość
  • Mechanizm projekcji – przypisywanie osobie ocenianej własnych myśli
  • Posługiwanie się starymi lub niepełnymi danymi;
  • Brak obiektywizmu – ocenianie osób i zjawisk przez pryzmat własnych doświadczeń
  • Dogmatyzm – błędne przekonania osób oceniających, których nie są w stanie zmienić nawet najlepsze wyniki osiągane przez pracownika
  • Błąd Pigmaliona (czyli samospełniająca się przepowiednia) – jeśli pracodawca będzie traktował pracowników jako leniwych, niemądrych, nieuczciwych, nieodpowiedzialnych, jest prawdopodobne, że tak zaczną się zachowywać
  • Efekt pierwszego wrażenia – błędy lub sukcesy pierwszego wrażenia wywierają większy wpływ na ocenę niż te zdarzenia, które są przedmiotem oceny
  • Transfer stereotypu estetycznego – osoby przystojne i eleganckie są oceniane wyżej
  • Efekt ostatniej chwili –czyli branie pod uwagę wyłącznie ostatnich sukcesów lub porażek,
  • Efekt potrzeby firmy – ocenianie pracowników w taki sposób, aby wynik oceny uzasadnił konkretne traktowanie pracowników przez pracodawcę w konkretnej sytuacji np. potrzeby zwolnienia, awansu, podwyżki, (lub ich braku).